Ngày 14/10/2026, tại Viện Nghiên cứu Rau quả, seminar khoa học quốc tế “Đổi mới sáng tạo trong chọn giống hoa và phát triển mô hình nông nghiệp đô thị bền vững” được tổ chức trong khuôn khổ hoạt động của Nhóm nghiên cứu mạnh “Nguồn gen, chọn tạo giống và công nghệ hoa - cây cảnh”, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Chương trình do Viện trực tiếp tổ chức, dưới sự chủ trì của PGS.TS. Đặng Văn Đông – Phó Viện trưởng, Trưởng Nhóm nghiên cứu mạnh, với các báo cáo của nhà khoa học Việt Nam và Trung Quốc.

leftcenterrightdel
 Các nhà khoa học Việt Nam và Trung Quốc tham dự seminar tại Viện Nghiên cứu Rau quả

Kết nối tri thức, thúc đẩy nghiên cứu và hợp tác quốc tế

Seminar tập trung trao đổi tiến bộ trong bảo tồn nguồn gen, chọn tạo giống hoa, phát triển sản phẩm và ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp đô thị.

PGS.TS. Đặng Văn Đông chủ trì và phát biểu khai mạc chương trình. Hoạt động này góp phần tăng cường trao đổi chuyên môn quốc tế, kết nối nghiên cứu với nhu cầu sản xuất và mở rộng hợp tác trong lĩnh vực hoa, cây cảnh.

Bốn báo cáo chuyên đề làm rõ ba hướng liên kết: khai thác nguồn gen để tạo giống mới; nâng cao giá trị sản phẩm hoa; phát triển mô hình sản xuất thông minh, phù hợp điều kiện đô thị và ven đô.

Phát triển hoa cúc công năng: Từ nghiên cứu giống đến khai thác giá trị đa ngành

GS.TS. Hoàng Tùng Lâm (Huang Conglin), Viện Khoa học Nông Lâm nghiệp Bắc Kinh (Trung Quốc), trình bày báo cáo “Nghiên cứu, phát triển và ứng dụng hoa cúc công năng tại Trung Quốc”. Hoa cúc công năng được giới thiệu là nhóm cúc phát triển cho các mục đích như thực phẩm, trà và nguyên liệu dược liệu, mở rộng giá trị ngoài trang trí. Việc khai thác cần gắn với lựa chọn giống phù hợp từng mục đích sử dụng.

leftcenterrightdel
 GS.TS. Hoàng Tùng Lâm chia sẻ kết quả nghiên cứu về hoa cúc công năng

Theo báo cáo, phát triển hoa cúc công năng cần đồng bộ từ bảo tồn nguồn gen, đánh giá đặc tính di truyền, chọn giống đến hoàn thiện kỹ thuật, chế biến và thị trường. Công nghệ, thương hiệu và giá trị văn hóa bản địa cùng góp phần hình thành chuỗi sản phẩm.

Mô hình tại thôn Tây Bách Điếm, Bắc Kinh, kết hợp sản xuất cúc thực phẩm với du lịch trải nghiệm và ẩm thực, tạo thêm nguồn thu cho người dân. Điểm đáng chú ý là tổ chức sản xuất gắn với chế biến và dịch vụ, qua đó mở rộng giá trị của cây hoa.

Kinh nghiệm này gợi mở hướng nghiên cứu giống cúc dùng làm trà, thực phẩm và nguyên liệu chế biến tại Việt Nam; đồng thời kết hợp xây dựng thương hiệu, cảnh quan và trải nghiệm nông nghiệp theo nhu cầu thị trường. Cách tiếp cận này giúp liên kết nghiên cứu giống với phát triển sản phẩm, nâng cao giá trị kinh tế trên một đơn vị diện tích sản xuất.

Nghiên cứu nguồn gen và chọn tạo giống lan huệ: Những kết quả nổi bật của Việt Nam và Trung Quốc

Hai báo cáo về lan huệ (Hippeastrum) làm rõ vai trò của nguồn vật liệu di truyền trong chọn tạo giống, đồng thời giới thiệu kết quả nghiên cứu tại Bắc Kinh và Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

PGS.TS. Trần Húc Thanh (Chen Xuqing), Viện Khoa học Nông Lâm nghiệp Bắc Kinh, giới thiệu tập đoàn gồm 313 mẫu nguồn gen và dòng vật liệu lan huệ: trong đó có 215 mẫu giống và 68 dòng ưu tú được chọn tạo. Việc đánh giá hình thái, màu sắc, cấu trúc hoa giúp lựa chọn vật liệu lai tạo. Ứng dụng mã QR trong quản lý hỗ trợ nhận diện, theo dõi và khai thác thông tin nguồn gen.

leftcenterrightdel
 PGS.TS. Trần Húc Thanh trình bày kết quả nghiên cứu nguồn gen lan huệ tại Bắc Kinh

PGS.TS. Phạm Thị Minh Phượng, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, trình bày tổng quan nghiên cứu lan huệ tại Việt Nam, với các hoạt động triển khai ở Học viện từ năm 2009. Từ điều tra, thu thập nguồn gen trong nước và nhập nội giống, nhóm đã lai tạo, đánh giá trên 10.000 cây lai, lựa chọn 200 dòng triển vọng, trong đó có nhiều dòng hoa kép đa dạng về màu sắc, hình dạng và kích thước.

Báo cáo cũng giới thiệu giống lan huệ Hồng Vân cùng kết quả nghiên cứu kỹ thuật nhân giống, chăm sóc và điều khiển ra hoa, tạo cơ sở phát triển sản xuất thương mại.

leftcenterrightdel
 PGS.TS. Phạm Thị Minh Phượng giới thiệu kết quả nghiên cứu lan huệ tại Việt Nam

Các kết quả gợi mở khả năng trao đổi kinh nghiệm đánh giá nguồn gen, số hóa dữ liệu và chọn giống lan huệ phù hợp thị hiếu thị trường. Đây là những hướng có thể xem xét trong hợp tác nghiên cứu giữa hai bên. Hai báo cáo cũng cho thấy cần kết hợp bảo tồn lâu dài với đánh giá đặc tính và khai thác nguồn vật liệu để phát triển giống mới.

Công xưởng thực vật: Giải pháp phát triển nông nghiệp thông minh và bền vững

PGS.TS. Dương Chí Thần (Yang Zhicheng) trình bày mô hình công xưởng thực vật, tận dụng nhà xưởng và không gian chưa được khai thác hiệu quả để sản xuất cây trồng trong môi trường kiểm soát. Hệ thống sử dụng đèn LED, điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm và dinh dưỡng nhằm tổ chức sản xuất liên tục, tiết kiệm nước và nâng cao hiệu quả sử dụng không gian.

leftcenterrightdel
PGS.TS. Dương Chí Thần trình bày mô hình công xưởng thực vật 

Mô hình “Hương Lý Vân Phường” (Xiang Li Yun Fang) tại khu Bình Cốc, Bắc Kinh, cho thấy cách chuyển đổi công năng hạ tầng để sản xuất rau chất lượng cao, kết nối kinh doanh và dịch vụ nông nghiệp. Bên cạnh công nghệ, cách tổ chức này góp phần khai thác tài sản sẵn có và tạo việc làm ở khu vực nông thôn, ven đô.

Đối với Việt Nam, mô hình có giá trị tham khảo tại nơi hạn chế đất sản xuất. Việc thử nghiệm cần lựa chọn cây trồng có thị trường, tính toán vốn đầu tư, chi phí điện và hiệu quả vận hành trước khi nhân rộng. Giá trị của mô hình còn nằm ở việc kết nối sản xuất với dịch vụ, phù hợp định hướng phát triển kinh tế khu vực ven đô.

Phát huy vai trò Nhóm nghiên cứu mạnh trong nghiên cứu và hợp tác khoa học

Từ bốn chuyên đề, seminar gợi mở các hướng nghiên cứu tại Việt Nam: phát triển cúc công năng gắn với chế biến; khai thác nguồn gen và chọn giống lan huệ; số hóa quản lý nguồn gen; thử nghiệm sản xuất trong môi trường kiểm soát. Mỗi hướng cần gắn với sản phẩm cụ thể và điều kiện ứng dụng thực tế.

leftcenterrightdel
 Đại diện Nhóm nghiên cứu mạnh và các nhà khoa học chụp ảnh lưu niệm

Đối với Nhóm nghiên cứu mạnh “Nguồn gen, chọn tạo giống và công nghệ hoa - cây cảnh”, hoạt động này giúp cập nhật tiến bộ kỹ thuật, kết nối chuyên gia và xác định thêm hướng nghiên cứu liên ngành. Những nội dung được trao đổi là cơ sở để xem xét các đề xuất hợp tác về nguồn gen, chọn giống và công nghệ sản xuất.

Việc tiếp tục cụ thể hóa các hướng nghiên cứu và kết nối với cơ sở sản xuất sẽ góp phần đưa kết quả khoa học vào thực tiễn, nâng cao giá trị ngành hoa và phát triển nông nghiệp đô thị bền vững.

TS. Nguyễn Văn Tiến - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh