Ngày 05/8/2026, Nhóm Nghiên cứu mạnh Công nghệ chọn tạo và phát triển giống cây trồng, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tổ chức chuyến khảo sát thực tế tại Hợp tác xã Sinh Dược (xã Gia Sinh, tỉnh Ninh Bình) nhằm tìm hiểu mô hình phát triển sản phẩm từ tài nguyên bản địa theo hướng gia tăng giá trị, gắn với bảo tồn tri thức truyền thống và phát triển kinh tế nông thôn. Chuyến khảo sát đã mang đến nhiều trải nghiệm thực tiễn về mô hình khai thác và phát triển các sản phẩm dược liệu, đồng thời tạo cơ hội kết nối giữa hoạt động nghiên cứu, đào tạo với thực tiễn sản xuất và phát triển sản phẩm địa phương.
Theo giới thiệu của Hợp tác xã, tên gọi Sinh Dược bắt nguồn từ vùng đất Sinh Dược cổ, gắn liền với Đức thánh Nguyễn Minh Không (1045–1141) – vị thiền sư, danh y nổi tiếng thời Lý. Tương truyền, vào khoảng năm 1128, trong quá trình tìm kiếm cây thuốc và tu hành, ông đã đặt tên vùng đất này là Sinh Dược, với ý nghĩa là nơi sinh trưởng của các loài cây thuốc quý. Trải qua nhiều thế kỷ, vùng đất này đã lưu giữ kho tàng tri thức dân gian về sử dụng dược liệu và các bài thuốc cổ truyền. Kế thừa những giá trị đó, Hợp tác xã Sinh Dược được thành lập năm 2014, hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy tri thức bản địa, phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe có nguồn gốc tự nhiên, đồng thời góp phần quảng bá văn hóa địa phương thông qua du lịch trải nghiệm.
Trong chuyến khảo sát, nhóm được giới thiệu tổng quan về quá trình hình thành, định hướng phát triển và chuỗi giá trị sản phẩm của Hợp tác xã. Dưới sự hướng dẫn tận tình của thuyết minh viên, các thành viên đã tìm hiểu quy trình sản xuất, chế biến và chế tác nhiều sản phẩm đặc trưng. Một trong những điểm nhấn của chương trình là khu chế tác lá bồ đề. Sau quá trình xử lý để loại bỏ phần thịt lá và giữ lại hệ gân lá tự nhiên, những chiếc lá được các nghệ nhân sáng tạo thành nhiều sản phẩm thủ công có giá trị. Ngoài các sản phẩm lưu niệm và lá bồ đề thêu với những họa tiết tinh xảo, lá bồ đề còn được sử dụng để tạo nên các bức tranh nghệ thuật mang tính thẩm mỹ cao. Tùy theo kích thước, kỹ thuật chế tác và mức độ cầu kỳ, các tác phẩm có giá từ vài trăm nghìn đồng đến hàng chục triệu đồng, thể hiện khả năng kết hợp hài hòa giữa chất liệu tự nhiên, kỹ thuật thủ công truyền thống và tư duy sáng tạo trong phát triển sản phẩm.
    |
 |
| Khu sản xuất và trưng bày của HTX Sinh dược |
Nhóm NCM cũng được tham quan khu sản xuất nón thủ công, tìm hiểu quy trình ủ rượu mơ nguyên chất trong chum sành theo phương pháp truyền thống nhằm giữ trọn hương vị tự nhiên, cũng như xưởng chế tác các mô hình động vật từ giấy dó. Mỗi sản phẩm đều phản ánh sự khéo léo của người thợ và cho thấy cách Hợp tác xã khai thác các nguyên liệu địa phương để tạo ra những sản phẩm có giá trị sử dụng và giá trị văn hóa.
Khu trưng bày sản phẩm của HTX để lại nhiều ấn tượng với hệ thống sản phẩm đa dạng các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và làm đẹp được phát triển từ nguồn nguyên liệu thảo dược địa phương như nước ngâm chân, xà phòng thảo dược, tinh dầu dưỡng tóc, trà thảo dược, tinh dầu thiên nhiên cùng nhiều sản phẩm quà tặng khác được đầu tư về chất lượng, thiết kế và bao bì. Với mẫu mã đẹp, giá thành hợp lý và nguồn nguyên liệu có nguồn gốc tự nhiên, nhiều sản phẩm đã nhận được sự quan tâm của các thành viên trong đoàn.
|
 |
| Nhóm NCM tìm hiểu các sản phẩm dược liệu của HTX Sinh dược |
Thông qua chuyến khảo sát, nhóm NCM có thêm góc nhìn về một mô hình phát triển sản phẩm từ dược liệu theo hướng gia tăng giá trị thông qua chế biến, thiết kế, xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch trải nghiệm. Mô hình của Hợp tác xã Sinh Dược cho thấy việc khai thác tài nguyên bản địa không chỉ dừng lại ở sản xuất nguyên liệu hay các sản phẩm sơ chế, mà có thể được phát triển thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh, góp phần nâng cao giá trị kinh tế của cây dược liệu, bảo tồn nghề thủ công truyền thống, tạo việc làm cho cộng đồng địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.
|
 |
| Nhóm NCM Công nghệ và phát triển giống cây trồng trải nghiệm các sản phẩm của HTX Sinh dược |
Chuyến tham quan là dịp để nhóm NCM tăng cường kết nối giữa hoạt động đào tạo, nghiên cứu với thực tiễn sản xuất, đồng thời cung cấp thêm những kinh nghiệm hữu ích về phát triển sản phẩm nông nghiệp và dược liệu dựa trên lợi thế tài nguyên bản địa. Đây là mô hình có nhiều giá trị tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy và chuyển giao khoa học công nghệ, đặc biệt trong bối cảnh phát triển nông nghiệp theo hướng gia tăng giá trị và phát triển bền vững.
Nhóm NCM Công nghệ và Phát triển giống cây trồng, Khoa Nông học