Sáng 03/08/2026, nhóm công tác thuộc Nhóm nghiên cứu mạnh “Hợp tác và liên kết trong sản xuất kinh doanh nông nghiệp”, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã phối hợp với UBND xã Phú Giáo tổ chức buổi làm việc nhằm khảo sát tình hình sản xuất nông nghiệp tại địa phương và lấy ý kiến các bên liên quan về thực trạng liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản. Kết quả buổi làm việc là cơ sở thực tiễn để xây dựng “Đề án phát triển kinh tế tập thể, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm trong nông nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030”, đồng thời phục vụ Đề án cơ giới hóa nông nghiệp, chế biến, bảo quản nông sản giai đoạn 2026 – 2030.
Buổi làm việc do ông Vũ Hải Lý, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Phú Giáo cùng nhóm công tác của Học viện Nông nghiệp Việt Nam đồng chủ trì. Tham dự có các phòng chuyên môn của xã, đại diện Hợp tác xã Đoàn Nông, Hợp tác xã Kim Long cùng thành viên hợp tác xã, hộ sản xuất, thương lái và doanh nghiệp thu mua trên địa bàn.
Điều phối nội dung buổi trao đổi, TS. Lê Thị Minh Châu, Giảng viên Khoa Quản trị kinh doanh, Trưởng nhóm công tác, cho biết mục tiêu của đợt khảo sát không dừng ở việc rà soát số liệu mà nhằm ghi nhận đầy đủ tiếng nói của các chủ thể trực tiếp tham gia chuỗi giá trị. Nhóm công tác đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ ba nhóm vấn đề: thực trạng tổ chức sản xuất và tiêu thụ theo từng ngành hàng chủ lực; tiềm năng, lợi thế chưa được khai thác; và những khó khăn, vướng mắc trong liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Theo báo cáo của UBND xã, Phú Giáo có nhiều lợi thế phát triển nông nghiệp quy mô lớn với các ngành hàng chủ lực gồm cao su, hồ tiêu, sầu riêng, dưa lưới công nghệ cao, chăn nuôi heo và chăn nuôi gà. Một số mô hình đã ứng dụng máy móc, kỹ thuật mới vào sản xuất, góp phần giảm công lao động, nâng cao năng suất và kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Dưới sự điều phối của nhóm công tác, đại diện các hợp tác xã, thành viên hợp tác xã, hộ sản xuất, thương lái, doanh nghiệp thu mua và cán bộ quản lý địa phương đã lần lượt trao đổi, thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến về thực trạng, tiềm năng cũng như khó khăn trong tổ chức sản xuất và tiêu thụ nông sản. Các ý kiến phân tích toàn tuyến, từ khâu làm đất, chăm sóc, thu hoạch đến sơ chế, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm, gắn với đặc thù của từng nhóm ngành hàng.
Nhiều ý kiến ghi nhận địa phương có quỹ đất sản xuất lớn, cơ cấu cây trồng đa dạng, đã từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung tạo nguồn nguyên liệu cho chế biến và mở rộng thị trường. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng thẳng thắn nêu những khó khăn đang đặt ra: một bộ phận hộ dân vẫn sản xuất theo quy mô nhỏ lẻ; việc ứng dụng máy móc, thiết bị hiện đại chưa đồng đều giữa các hộ và giữa các khâu, nhất là khâu sơ chế, bảo quản sau thu hoạch; hoạt động liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa thật sự chặt chẽ, nhiều thỏa thuận còn mang tính thời vụ, thiếu ràng buộc về chất lượng, tiến độ giao hàng và cơ chế chia sẻ rủi ro. Trong khi đó, chi phí lao động và giá vật tư đầu vào tăng, thị trường biến động, yêu cầu về chất lượng nông sản, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc ngày càng cao đang tạo áp lực đổi mới phương thức tổ chức sản xuất.
Trao đổi thêm với các đại biểu, TS. Vũ Thị Hải, thành viên nhóm công tác, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng và quản lý mã số vùng trồng trong xuất khẩu nông sản, đồng thời lưu ý việc duy trì, giám sát mã số sau khi được cấp đòi hỏi phải có tổ chức đại diện đứng ra chịu trách nhiệm. Từ đó, việc hình thành các tổ hợp tác, hợp tác xã cần được nhìn nhận là nền tảng để phát triển kinh tế nông nghiệp và quản lý sản xuất hàng hóa. TS. Vũ Thị Hải cũng cho rằng với cảnh quan vườn tiêu, vườn cây ăn trái và các mô hình nông nghiệp công nghệ cao hiện có, Phú Giáo có lợi thế rõ rệt để xây dựng mô hình hợp tác xã nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái.
TS. Hồ Ngọc Cường nhấn mạnh vai trò của cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp, đồng thời lưu ý cơ giới hóa hiện nay không chỉ là đưa máy móc thay thế lao động thủ công mà là quá trình hiện đại hóa toàn bộ chuỗi sản xuất, từ máy móc làm đất, chăm sóc, thu hoạch đến hệ thống tưới thông minh, cảm biến môi trường, thiết bị bay không người lái, phần mềm quản lý vùng trồng, kho lạnh và dây chuyền sơ chế, đóng gói. Song song với đầu tư thiết bị, việc đào tạo nhân lực vận hành máy móc và quản lý sản xuất là điều kiện đi kèm.
Tổng hợp các ý kiến tại buổi làm việc, TS. Lê Thị Minh Châu đánh giá Phú Giáo đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại nhờ quỹ đất sản xuất lớn, cơ cấu cây trồng đa dạng và khả năng hình thành các vùng nguyên liệu tập trung. Theo TS. Lê Thị Minh Châu, cơ giới hóa chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ với đổi mới phương thức quản trị sản xuất; địa phương cần từng bước chuyển từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, trong đó lấy thị trường làm trung tâm, hợp tác xã giữ vai trò kết nối giữa người dân và doanh nghiệp, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và dự báo nhu cầu thị trường.
Những ý kiến ghi nhận tại buổi làm việc sẽ được nhóm công tác tổng hợp, phân tích làm căn cứ thực tiễn cho việc xây dựng hai đề án, góp phần cụ thể hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, thông minh và bền vững của địa phương đến năm 2030.
Nhóm nghiên cứu mạnh Hợp tác và liên kết trong sản xuất kinh doanh nông nghiệp
Học viện Nông nghiệp Việt Nam