Dạ yến thảo (Petunia spp.) là một trong những loài hoa trồng chậu phổ biến trên toàn thế giới. Hàng năm có nhiều giống Dạ yến thảo mới có kiểu dáng, màu sắc độc đáo được du nhập vào Việt Nam. Do đó nhu cầu cây giống Dạ yến thảo ngày càng tăng, đặc biệt là các giống cánh kép. Hiện nay, Dạ yến thảo thường được nhân giống bằng hạt hoặc giâm cành. Tuy nhiên, theo Bùi Thị Cúc & cs. (2017) hạt Dạ yến thảo nhỏ và rất chậm để xử lí nhân giống, tỷ lệ nảy mầm của hạt không cao (60%). Mặt khác, hệ số nhân giống bằng phương pháp giâm cành thấp (Bùi Thị Cúc & cs., 2017). Vì vậy, hiện nguồn cung cây giống Dạ yến thảo hiện chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Trong khi đó, phương pháp nhân giống vô tính bằng nuôi cấy mô tế bào thực vật (in vitro) cho cây con sạch bệnh, giữ nguyên đặc tính của cây mẹ. Cây con đồng nhất về mặt di truyền nên chất lượng cây giống đồng đều. Hơn nữa, phương pháp nhân giống in vitro cho hệ số nhân giống cao nên giá thành cây giống thấp hơn các phương pháp nhân giống truyền thống khác.

Xuất phát từ các lý do trên, ThS. Phạm Thị Huyền Trang và nhóm nghiên cứu đã thực hiện đề tài cấp Học viện mã số T2024 – 01 – 01. Nhóm tác giả đã nghiên cứu nhân giống in vitro từ mô lá của ba giống Dạ yến thảo kép hiện đang được thị trường ưa chuộng bao gồm “Midnight Gold”, “Surfunia Summer Double Pink” và “Pink Diamond”. Ba giống đều có hoa gồm nhiều lớp cánh, với màu tím đen có viền hoặc vệt trắng ở giống “Midnight Gold”, màu hồng với gân tím ở giống “Surfunia Summer Double Pink”, màu hồng đậm với viền trắng ở giống “Pink Diamond” (Hình 1).

 

leftcenterrightdel

Hình 1. Hình thái hoa và các giai đoạn tái sinh in vitro của ba giống Dạ yến thảo kép

((a) Hình thái hoa, (b) Giai đoạn tái sinh chồi, (c) Giai đoạn dưỡng chồi, (d) Giai đoạn tạo cây hoàn chỉnh)

Từ kết quả trên bước đầu đã xây dựng được quy trình nhân giống vô tính bằng phương pháp nuôi cấy in vitro từ mô lá của ba giống Dạ yến thảo kép (Hình 2). Cây con in vitro của ba giống được trồng trên giá thể 100% Peatmoss thích nghi tốt sau 4 tuần ra ngôi trong điều kiện nhà lưới có mái che nilong trắng, với tỷ lệ sống đạt 75 – 95,54%, chiều cao cây đạt 7,83 – 8,89 cm và số lá đạt 15,35 – 17,25 lá/cây.

leftcenterrightdel

Hình 2. Quy trình nhân giống in vitro ba giống Dạ yến thảo kép

(a)   – “Midnight Gold”; (b) – “Surfunia Summer Double Pink”; (c) – “Pink Diamond”

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để nhân giống vô tính bằng phương pháp nuôi cấy in vitro cho ba giống Dạ yến thảo kép “Midnight Gold”, “Surfunia Summer Double Pink” và “Pink Diamond”. Các quy trình vi nhân giống này có thể được áp dụng để sản xuất cây giống cho ba giống này ở quy mô lớn cho mục đích thương mại.

Kết quả nghiên cứu của đề tài đã công bố hai bài báo trên  tạp chí Vietnam Journal Agriculture Sciences (DOI: https://doi.org/10.31817/vjas.2025.8.1.06) và Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (https://vie.vjas.vn/index.php/vjasvn/article/view/1785).

ThS. Phạm Thị Huyền Trang - Khoa Nông học

Ban Khoa học Công nghệ