Trong chuỗi hoạt động Seminar khoa học chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2026, Khoa Kinh tế và Quản lý – Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tổ chức báo cáo chuyên đề với chủ đề: “Đánh giá nhanh hệ thống thực phẩm và thực phẩm ưu tiên từ rừng”. Tại seminar, TS. Nguyễn Hữu Nhuần – thành viên Nhóm nghiên cứu mạnh “Liên kết kinh tế và Phát triển thị trường” – đã trình bày kết quả nghiên cứu về vai trò của thực phẩm từ rừng và lâm sản ngoài gỗ đối với dinh dưỡng, sinh kế và phát triển bền vững tại Việt Nam. Nghiên cứu được tài trợ bởi Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp uốc (FAO)
Kết quả nghiên cứu cho thấy thực phẩm từ rừng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh lương thực, dinh dưỡng, sinh kế và bảo tồn tri thức văn hóa truyền thống của nhiều cộng đồng trên thế giới, đặc biệt là người nghèo và cộng đồng bản địa. Khoảng 50% dân số thế giới phụ thuộc ở các mức độ khác nhau vào thực phẩm từ rừng; trong đó đây là nguồn thực phẩm và sinh kế thiết yếu đối với khoảng 70% người nghèo toàn cầu. Tại Việt Nam, giai đoạn 2008–2023, diện tích rừng tăng từ 13,1 triệu ha lên khoảng 14,9 triệu ha, tỷ lệ che phủ rừng tăng từ 38,7% lên khoảng 42%, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển các sản phẩm lâm sản ngoài gỗ như măng tre, nấm, rau rừng, dược liệu, mật ong và côn trùng ăn được. Với tính đa dạng sinh học cao, các nguồn thực phẩm từ rừng đang đóng vai trò thiết yếu đối với cộng đồng dân tộc thiểu số và người dân miền núi thông qua việc cung cấp thực phẩm, tạo thu nhập và hỗ trợ sinh kế bền vững.
    |
 |
| TS. Nguyễn Hữu Nhuần trình bày báo cáo tại Seminar |
Báo cáo cũng nhấn mạnh tiềm năng của thực phẩm từ rừng trong việc cải thiện dinh dưỡng, bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Qua khảo sát thực tế tại một số địa phương như Lào Cai và Bắc Kạn năm 2025, nhóm nghiên cứu ghi nhận nhiều sản phẩm có giá trị như rau rừng, quả rừng, nấm, mật ong tự nhiên và cây dược liệu đang góp phần quan trọng vào sinh kế và thu nhập của cộng đồng địa phương. Tuy nhiên, sự phát triển của ngành hàng này vẫn còn gặp nhiều khó khăn do năng lực chế biến và liên kết thị trường còn hạn chế, chuỗi giá trị phát triển chưa đồng bộ, công tác quản lý tài nguyên còn nhiều bất cập, cùng với nguy cơ mai một tri thức bản địa và suy giảm tài nguyên rừng.
|
 |
| Khảo sát sự đa dạng các loại thực phẩm từ rừng tại Lào Cai, Bắc Kạn tháng 04 – 05/2025 |
Tại seminar, TS. Nguyễn Hữu Nhuần cũng đề xuất một số định hướng giải pháp nhằm phát huy tiềm năng của thực phẩm từ rừng và lâm sản ngoài gỗ theo hướng bền vững. Các giải pháp tập trung vào tăng cường quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng; nâng cao vai trò của phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số trong phát triển sinh kế; thúc đẩy chế biến sau thu hoạch, xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm đặc sản địa phương; đồng thời phát triển liên kết thị trường thông qua hợp tác xã, tổ nhóm sản xuất và doanh nghiệp địa phương. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác đa bên giữa cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương nhằm phát triển các hệ thống thực phẩm bền vững gắn với bảo tồn hệ sinh thái rừng, nâng cao sinh kế và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Seminar khoa học chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam do Khoa Kinh tế và Quản lý – Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức là diễn đàn thúc đẩy trao đổi học thuật, chia sẻ các kết quả nghiên cứu mới và tăng cường kết nối giữa giảng viên, nhà khoa học, doanh nghiệp và các bên liên quan trong lĩnh vực kinh tế, quản lý và phát triển nông thôn. Qua đó góp phần lan tỏa các giá trị khoa học phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên tại Việt Nam.
Nhóm NCM Liên kết kinh tế & Phát triển thị trường