Ô nhiễm cadimi (Cd) trong đất nông nghiệp đang là vấn đề đáng quan tâm do khả năng tích lũy trong cây trồng và xâm nhập vào chuỗi thực phẩm. Cd có độc tính cao và tồn tại lâu dài trong đất, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Cà chua là cây rau ăn quả có giá trị dinh dưỡng cao nhưng cũng có khả năng hấp thu Cd tương đối mạnh trong điều kiện đất ô nhiễm. Kỹ thuật ghép cây được xem là giải pháp tiềm năng nhằm hạn chế tích lũy Cd trong quả, tuy nhiên các nghiên cứu về vai trò của gốc ghép trong vấn đề này tại Việt Nam còn hạn chế.
Từ những vấn đề nêu trên, đề tài nghiên cứu khoa học cấp Học viện:“Nghiên cứu sự tích lũy Cd của cây cà chua ghép trồng trên đất ô nhiễm” (Mã số: T2025-3-9) đã được triển khai. Sáng ngày 14/4/2026, tại Khoa Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức nghiệm thu đề tài.
    |
 |
| Hội đồng nghiệm thu đề tài |
Đề tài tập trung nghiên cứu trên hai giống cà chua Thúy Hồng (cà chua bi) và VL3500 (cà chua quả to), sử dụng các tổ hợp ghép khác nhau nhằm đánh giá khả năng hạn chế tích lũy Cd.
Kết quả cho thấy, việc sử dụng gốc ghép cà tím EG203 giúp giảm rõ rệt hàm lượng Cd trong quả cà chua ở cả hai giống. Cụ thể, ở giống Thúy Hồng, hàm lượng Cd giảm khoảng 13,4%, trong khi ở giống VL3500 mức giảm đạt khoảng 24,3% so với cây không ghép. Đáng chú ý, việc sử dụng gốc ghép không làm giảm sinh trưởng và năng suất của cây.
Bên cạnh khả năng giảm tích lũy Cd, gốc ghép EG203 còn giúp cải thiện rõ rệt chất lượng quả. Kết quả cho thấy hàm lượng vitamin C, chất khô và đường tổng số đều tăng ở cả hai giống, qua đó góp phần nâng cao giá trị dinh dưỡng và chất lượng thương phẩm của sản phẩm.
Kết quả nghiên cứu khẳng định kỹ thuật ghép cây là một giải pháp sinh học hiệu quả, vừa giúp giảm tích lũy kim loại nặng, vừa cải thiện chất lượng nông sản. Đây là hướng đi tiềm năng trong sản xuất cà chua an toàn tại các vùng đất có nguy cơ ô nhiễm.
Nghiên cứu cũng góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho việc lựa chọn gốc ghép phù hợp, hướng tới phát triển nền nông nghiệp bền vững, an toàn và thích ứng với các thách thức môi trường.
TS. Nguyễn Thị Giang, Khoa Tài nguyên và Môi trường